Statyka – kratownica płaska – zadanie 28

Niedawno było jedno zadanie z kratownic.

Statyka – kratownica płaska – zadanie 22

Tamto rozwiązaliśmy metodą RÓWNOWAGI WĘZŁÓW, ponieważ chodziło o obliczenie sił we WSZYSTKICH prętach.

Jest kolejna droga do celu nazywana METODĄ PRZECIĘĆ i stosuje się ją wtedy, kiedy mamy obliczyć siłę w jednym lub kilku prętach, które znajdują się w dowolnym miejscu kratownicy. Po takim krótkim wstępie można przejść do zadania:

rozciaganie15

Jak widać jest kratownica i jest takie pytanie

OBLICZYĆ SIŁĘ W 2 PRĘTACH OZNACZONYCH LINIĄ PRZERYWANĄ

Po pierwsze

Uwalniamy kratownicę JAKO CAŁOŚĆ od więzów, żeby obliczyć reakcje podpór.

rozciaganie16

Od razu ważna uwaga:

NIE MUSIMY obliczać reakcji we wszystkich podporach – wystarczy obliczyć reakcję w jednej podporze – w tym przypadku najlepiej RA. W tym celu obliczamy sumę momentów względem punktu B:

MiB = RA * 3 * L + F * 2 * L + F * L = 0

Dzielimy obie strony równania przez L:

RA * 3 + F * 2 + F = 0

RA * 3 + F * 3 = 0

RA + F = 0

Reakcja w lewej podporze:

RA = (-F)

Po drugie

Na wstępie było powiedziane o METODZIE PRZECIĘĆ, a więc teraz przetniemy kratownicę przez te pręty, w których chcemy obliczyć siły. To tak jakbyśmy ją przecinali na dwie części, ale bardzo ważne żeby przecinać przez MAKSYMALNIE 3 PRĘTY – później okaże się w praktyce dlaczego tak.

rozciaganie17

Powyżej widzimy jedną z możliwości, jak będzie dobrze przeprowadzić linię cięcia – czerwona linia leci przez 2 pręty (w nich obliczymy siły – linia przerywana) i jeszcze jeden, który jest pod nimi.

Po trzecie

Uwalniamy od więzów tę część, która jest na lewo od czerwonej falistej linii – linii cięcia

rozciaganie18

Powyżej widać że mamy płaski ROZBIEŻNY układ sił, czyli możemy napisać 3 równania równowagi. To dlatego chodziło o przecięcie kratownicy maksymalnie przez 3 pręty.

rozciaganie19

Dobrze będzie zacząć od równania momentów względem punktu B (punkt przecięcia sił S2 oraz S3), ponieważ przez ten punkt przechodzą 2 niewiadome siły:

MiB = S1*L + F*L + RA*2*L = 0

S1*L + F*L + (-F)*2*L = 0

Dzielimy obie strony równania przez L:

S1 + F + (-F)*2 = 0

S1 – F = 0

Siła w pręcie nr 1:

S1 = F

Pozostała jeszcze do obliczenia siła S2 i w tym celu warto napisać sumę rzutów sił na oś y:

Piy = RA + F – S2*sin45o = 0

(-F) + F – S2*sin45o = 0

(- S2) * sin45o = 0

A więc siła w pręcie nr 2 wynosi:

S2 = 0

Jak widać dwa równania równowagi dla części kratownicy załatwiły wszystko.

Wytrzymałość – zadanie 27 – rozciąganie – układ statycznie niewyznaczalny

No i mamy kolejne

Wytrzymałość – rozciąganie – układ statycznie niewyznaczalny – zadanie 18

ciekawe zadanie z układów statycznie niewyznaczalnych. 3 pręty połączone przegubem obciążono w tym samym przegubie siłą P.
rozciaganie10
Autor zadaje pytanie:

OBLICZ SIŁY W PRĘTACH

Tradycyjnie uwalniamy węzeł od więzów, czyli zastępujemy pręty siłami.
rozciaganie11
Jak widać, powstał układ PŁASKI ZBIEŻNY i można tutaj napisać DWA równania równowagi:
– suma rzutów na oś x
– suma rzutów na oś y

∑Pix = S2 * sinα – S3 * sinα = 0 [1]
∑Piy = S1 – P + S2 * cosα – S3 * cosα = 0 [2]

Napisaliśmy 2 równania równowagi, bo tyle można było, a niewiadomych jest 3:
S1 , S2 oraz S3
a więc tak jak już było mówione, jest to zadanie STATYCZNIE NIEWYZNACZALNE.
Wobec powyższego musimy zrobić jeszcze jedno TRZECIE równanie i w tym przypadku będzie ono związane z odkształceniami.
rozciaganie12
Na rysunku powyżej widać pręty nr 2 i 3 przed odkształceniem i po odkształceniu.

Tak jak widać, węzeł przesunął się pionowo w dół (z punktu A do punktu A’) zgodnie z kierunkiem działania siły. To pionowe przesunięcie jest równe wydłużeniu pręta nr 1 (tego pionowego).

Ze skośnymi prętami nr2 i nr3 jest troche trudniej:
Linią ciągłą widać pręty przed odkształceniem, a linią przerywaną widać pręty po odkształceniu.

Oba pręty po odkształceniu leżą POD TYM SAMYM KĄTEM, ale jak widać pręt nr 3 skrócił się, a pręt nr 2 wydłużył. Tylko teraz powstaje pytanie, o ile sie wydłużył:
Widać obok siebie pręt nr 2 przed odkształceniem i obok widać ten sam pręt po odkształceniu (linią przerywaną).

No to jak 2 pręty leżą obok siebie , to widać który jest dłuższy – dłuższy jest pręt nr 2 po odkształceniu.

Żeby było jeszcze ciekawiej , to widać o ile pręt nr 2 się wydłużył – zmienił swoją długość o ΔL2.

A najlepsze jest to że o tyle samo skrócił się  pręt nr 3:
ΔL2 = ΔL3
Można by się zapytać, dlaczego oba pręty zmieniły swoją długość o taki sam odcinek, ale też jest proste:
Bo są do siebie równoległe, przy czym każdy przypadek układu prętów należy rozpatrywać indywidualnie.
To teraz jak już mamy narysowane jak leżą i jak wydłużają się poszczególne pręty, to teraz napiszemy najprostszą zależność która wiąże poszczególne odkształcenia.

I ta TRZECIA zależność powstała przy okazji, ponieważ widzimy trójkąt prostokątny (ten czerwony), w którym przeciwprostokątną jest ΔL1, a jedną  z przyprostokątnych jest ΔL2 = ΔL3.

rozciaganie14

Jak mamy trójkąt prostokątny to z daleka już czuć TRYGONOMETRIĘ, a więc postawmy tutaj takie pytanie:
W jakiej funkcji trygonometrycznej występują te 2 boki trójkąta? Jak się tak dobrze przyjrzeć to można zobaczyć, że to będzie cosinus:

cosα = ΔL2 : ΔL1
Można to zapisać inaczej:
ΔL2 = ΔL1 * cosα

To teraz jeżeli mamy równanie, w którym są odkształcenia rozciąganych prętów, to wstawimy w to znane już prawo Hooke’a:

 

siła w pręcie * długość pręta
wydłużenie = —————————————————————————-
moduł Younga * przekrój pręta

 

S2 * L/cosα        S1 * L/cosα
——————- = ——————– * cosα
E * F                    E * F

 

S2 * L/cosα           S1 * L
——————- = —————
E * F                    E * F
Dzielimy obie strony równania przez L i mnożymy przez E*F:
S2 / cosα = S1

i to jest TRZECIE równanie, którego tak poszukiwaliśmy.

Teraz mając 3 niewiadome siły w 3 prętach i 3 równania możemy łatwo te siły obliczyć:
∑Pix = S2 * sinα – S3 * sinα = 0 [1]
∑Piy = S1 – P + S2 * cosα – S3 * cosα = 0 [2]
S2 /cosα = S1 [3]

Upraszczamy równanie [1]:
S2 * sinα = S3 * sinα
S2 = S3
i wstawiamy do [2]:
S1 – P + S3 * cosα – S3 * cosα = 0
S1 – P  = 0
Siła w pręcie nr1 wyniesie:
S1 = P

Z równania [3] wynikają siły w prętach nr2 i nr3:
S2 = cosa * S1 = S3

Prawda że łatwe?

Wytrzymałość – rozciąganie – układ statycznie niewyznaczalny – zadanie 18

Tutaj mamy zadanie z układem statycznie niewyznaczalnym, gdzie do poziomej sztywnej belki przymocowano przegubowo 2 odkształcalne pręty, z których jeden jest pionowo, a drugi leci pod kątem.
rozciaganie6
Co ciekawe to oba pręty przymocowano do tego samego punktu sztywnej belki, ORAZ po zmontowaniu skośny pręt podgrzano o temperaturę ΔT. Autor zadaje pytanie:

OBLICZ SIŁY W PRĘTACH

Gołym okiem widać, że jak się podgrzeje skośny pręt to on sie wydłuży i bedzie za długi żeby całość zachowała początkowe wymiary.

Po pierwsze
Uwalniamy układ od więzów czyli zastępujemy pręty i podporę przegubową siłami.
rozciaganie7
Po drugie
Piszemy równania równowagi.

Mechanika – statyka – zaczynamy od podstaw

ΣPix = S2 * sin45º – Rx = 0
ΣPiy = Ry – S1 – S2 * cos45º = 0
ΣMiB = S1 * L + S2 * cos45º * L = 0
Jak widać mamy 3 równania i 4 niewiadome ( Rx , Ry , S1 , S2 ) a więc potrzebne jest dodatkowe równanie geometryczne.

Po trzecie
Zakładamy w jaki sposób belka obróci się względem punktu B po podgrzaniu skośnego pręta.
Wiadomo, że jak skośny pręt się podgrzeje, to się wydłuży i będzie sie starał podnieść DO GÓRY prawy wolny koniec belki. Wtedy belka obróci się o niewielki kąt względem osi obrotu (punkt B). I tutaj jest ważne założenie:

PUNKT MOCOWANIA PRĘTÓW (tutaj punkt C) PRZEMIEŚCI SIĘ PO PROSTEJ PROSTOPADŁEJ
DO
LINII ŁĄCZĄCEJ PUNKT MOCOWANIA PRĘTÓW  (tutaj punkt C)
Z OSIĄ OBROTU BELKI (tutaj punkt B).

I teraz jest najlepsze:

Odległość CC’ wynosi tyle ile wydłużył się pionowy pręt czyli:
CC’ = ΔL1

Ze skośnym prętem będzie trochę trudniej ponieważ leci on po skosie a po drugie to jest podgrzewany. I to jest tak że skośny pręt pod wpływem temperatury (albo zmiany temperatury) wydłuży się o ΔLt:

ΔLt = ΔT * a * √2   * L

ale do tego wydłużonego skośnego pręta drugi pionowy pręt będzie za długi i teraz zajdzie zajdzie ciekawe zjawisko:
– pionowy pręt trochę się wydłuży
– skośny pręt ( wcześniej wydłuzony o ΔLt ) troche  się  skróci aby oba prety mogły się  spotkać w jednym miejscu – punkcie mocowania prętów do belki (punkt C’)
rozciaganie8
Na powyższym rysunku widzimy dwa skośne pręty:
– zielony PRZED odkształceniem
– i ten sam ale niebieski – PO odkształceniu

I teraz wyszło że powstał trójkąt w którym:
– jeden z boków odpowiada ΔLt-ΔL2
– drugi z boków odpowiada przemieszczeniu punktu C czyli CC’
– kąt 45º odpowiada połozeniu skośnego pręta
rozciaganie9
Jak się narysuje ten trójkąt większy , to więcej widać i widać też że można tu zastosować najprostszą trygonometrię:
cos45º = (ΔLt – ΔL2) / CC’
a można to zapisać tak:
cos45º * CC’ = ΔLt – ΔL2

 

Po czwarte
I teraz w to można i trzeba wmanewrować prawo Hooke

Wytrzymałość materiałów-ponownie podstawy

 

siła w pręcie  x  długość pręta
wydłużenie = ——————————————————————————-
moduł Younga  x  przekrój

 

i dla pręta skośnego wydłużenie mechaniczne będzie wyglądac w następujący sposób:

 

                  S2  * √2   *  L

ΔL2 = —————————————————————————

E  *  A

 

a dla pręta pionowego którego wydłużenie równa się przemieszczeniu punktu CC’:

 

               S1   *  L

ΔL1 = ———————————————————————————–

E  *  A

 

I to wszystko można teraz wstawić do wzoru na cos45º :

cos45º * CC’ = ΔLt – ΔL2

cos45º * S1*L / (E*A) = ΔT*a * √2  * L – S2 * √2  * L / (E*A)

Dzielimy obie strony przez L i mnożymy przez E*A:

0,5 * √2 * S1 = ΔT * a * √2 * E * A – S2 * √2

Dzielimy przez pierwiastek z 2:

0,5 * S1 = ΔT * a * E * A – S2

Jak się wyliczy S1 z trzeciego równania statycznego na sumę momentów:
S1*L + S2 * cos45º * L = 0
S1 + S2 * cos45º = 0
S1 = (-S2) * cos45º

i wstawi do równania geometrycznego:

0,5 * (-S2) * cos45º = ΔT * a * E * A – S2

To można obliczyć siłę w pręcie skośnym:
(-0,35) * S2 = ΔT * a * E * A – S2
0,65 * S2 = ΔT * a * E * A
S2 = 1,5 * ΔT * a * E * A

I również z równania na sumę momentów wyliczamy siłą w pręcie pionowym:
S1 = (-S2)*cos45º = (-1,5) * ΔT * a * E * A * cos45º =
= (-1,1) * ΔT * a * E * A

Wytrzymałość – uogólnione prawo Hooke’a – zadanie 14

Wcześniej omawialiśmy podstawy uogólnionego prawa Hooke’a,

Wytrzymałość – prawo Hooke’a dla skręcania – podstawy

a teraz jakieś zadanie w tym temacie:

Między 2 nieodkształcalne ściany wciśnięto sześcian o boku a. Sześcian jest materiału który może się odkształcić. Różnica między szczeliną między ścianami o długością boku sześcianu wynosi d. Dany jest modul Younga i stała Poissona dla materiału sześcianu.

Pytają się o nacisk jednostkowy sześcianu na obie ściany , po tym jak go wcisnęli między te ściany.

rozciaganie5

Sprawa jest prosta, ponieważ trzeba sześcian ścisnąć o d zeby go wsunąć
miedzy 2 ściany.
Warto sobie obrać układ współrzędnych i niech osie ”x” i ”y” będą leciały równolegle do ściany (jedna w pionie druga w poziomie), a oś ”z” będzie do ścian prostopadła.
Na początek piszemy 3 równania opisujące trójkierunkowy stan naprężenia
εx = σx/E – ν*σy/E – ν*σz/E [1]
εy = σy/E – ν*σx/E – ν*σz/E [2]
εz = σz/E – ν*σx/E – ν*σy/E [3]
i tak jak wcześniej mówiliśmy te 3 równania ZAWSZE wystąpią w tego typu zadaniach.

I teraz jak spojrzymy na nie dokładniej to widać że mamy 6 niewiadomych:
– odkształcenia względne wzdłuż 3 osi – εx,  εy , εz
– naprężenia wzdłuż 3 osi – σx , σy , σz
I teraz to zaczyna być logiczne, że potrzebujemy 6 równań żeby policzyć 6 niewiadomych. A ponieważ już mamy 3 (te powyżej) , to musimy wymyśleć 3 dodatkowe.
Wiadomo że wzdłuż osi równoległych do ściany naprężenie wynosi ZERO, ponieważ na 4 powierzchnie nie stykające się ze ścianami  nic nie naciska.
σx = σy = 0 [4] i [5]
Wiadomo że w kierunku ”z” sześcian został ściśnięty o d na dlugosci jego boku czyli a. To teraz obliczymy odksztalcenie wzgledne w kierunku ”z”:
εz = d/a [6]
Mamy teraz 6 równań i 6 niewiadomych i wstawimy równania [4] , [5] i [6] do równań [1] , [2] oraz [3]. I dalej pójdzie z górki:
εx = 0/E – ν*0/E – ν*σz/E [1]
εy = 0/E – ν*0/E – ν*σz/E [2]
d/a = σz/E – ν*0/E – ν*0/E [3]
Po uproszczeniu to wygląda trochę lepiej:
εx =  – ν*σz/E [1]
εy = – ν*σz/E [2]
d/a = σz/E [3]

Z równania [3] obliczymy naprężenie w kierunku ”z” czyli nacisk jednostkowy na ściany:
σz = E * d/a

i o to pytał się autor zadania.
Dodatkowo z równań [1] i [2] obliczymy odkształcenia względne w kierunkach równoległych do ściany:
εy = εx = -ν*σz/E = -ν * ( E * d/a ) / E =  -ν * ( d/a )

Prawda że proste?

Wytrzymałość – uogólnione prawo Hooke’a – ponownie podstawy

Ten temat mieści się pośrednio w temacie rozciągania, ponieważ prawo Hooke’a słusznie kojarzone z wydłużeniem pręta:

Wytrzymałość materiałów-ponownie podstawy

 

                               siła * długość pręta

wydłużenie = ———————————————–

    moduł Younga * pole przekroju

 

dotyczy zmiany wymiaru w JEDNYM kierunku – długości.

Przy drobnej modyfikacji powyższego prostego wzoru można nim opisać zmianę wymiarów elementu odkształcalnego w 3 prostopadłych kierunkach.

A tak mówiąc prostymi słowami to jak weźmiemy kawałek plasteliny, położymy na stole i naciśniemy na nią, to ona się spłaszczy, ale jednocześnie rozejdzie się na boki. Czyli zmniejszy się jej wysokość, ale zwiększy szerokość i długość. To teraz weźmy ponownie prawo Hooke’a:

 

S * L

L    =   ————————–

E * F

 

Jak podzielimy obie strony przez L:

 

L              S

 = ———–

L                 E * F

I teraz można zapisać L/L jako wydłużenie względne:

L/L =

i wstawić do równania powyżej:

 

S

= ————–

E * F

 

I można przypomnieć że siła podzielona przez przekrój daje naprężenie:

S/F =

I ponownie wprowadzamy to do równania powyżej (prawa Hooke’a):

= / E

I to co dostaliśmy to dalej dotyczy JEDNOKIERUNKOWEGO stanu naprężenia czyli na przykład rozciągania pręta. A teraz jak to będzie wyglądało dla naciskania i rozpłaszczania kawałka plasteliny czyli TRÓJKIERUNKOWEGO stanu naprężenia:

x = x/E – *y/E – *z/E

I to dotyczy osi x i prostopadłych do niej z oraz y. Pierwszy składnik jest identyczny jak dla JEDNOKIERUNKOWEGO stanu naprężenia. Drugi i trzeci składnik poprzedzony MINUSEM dotyczy odkształceń w kierunkach prostopadłych do osi x (i dlatego tu jest minus, bo jak ściśniemy plastelinę, to ona się spłaszczy-zmniejszy się wymiar i jednocześnie rozejdzie na boki-2 prostopadłe wymiary się zwiększą).  I tu się pojawia tajemnicze oznaczenie:

– stała Poissona

i to jest taka liczba, inna dla każdego materiału, która opisuje ile dany materiał rozpłaszczy się na boki, jak go naciśniemy z góry (stąd ten przykład z rozgniataniem kawałka plasteliny). Analogiczna sytuacja wystapi dla 2 pozostałych osi:

y = y/E – *x/E – *z/E

z = z/E – *x/E – *y/E

Następnym razem zrobimy proste zadanie z tego tematu.

Wytrzymałość-rozciąganie-zadanie 9

Mamy kolejne trudniejsze zadanie z rozciągania

rozciaganie2

To teraz trzeba jasno powiedzieć, jak to działa:
Pozioma sztywna belka (to poziome najgrubsze od punktu A do punktu B) ma oś obrotu w połowie długości w punkcie O (podpora PRZEGUBOWA STAŁA). Do obu końców belki w punktach A i B przymocowano 2 PRĘTY ( na przykład cienkie druty). Lewa linka leci pionowo do samej ziemi i tam jest przymocowana. Prawa linka idzie pod kątem 60 stopni do poziomu i też jest przymocowana do ziemi. Tylko jak dobrze widać, to prawa linka jest dłuższa, bo leci pod kątem. I do belki sztywnej przyłożono moment M, czyli ktoś próbuje kręcić belką przeciwnie do wskazówek zegara. I tu trzeba położyć akcent na PRÓBUJE KRĘCIĆ ponieważ te 2 cięgna nie pozwalają i utrzymują belkę prawie że w poziomie. A dlaczego prawie:
Ponieważ zgodnie z prawem Hooke’a cięgna trochę zmienią długość i belka MINIMALNIE odchyli się od poziomu.

Jak wiadomo, jak to wszystko działa, to uwalniamy belkę sztywną od więzów, czyli zastępujemy cięgna i podporę przegubową siłami:

rozciaganie3

W podporze są dwie reakcje bo jest to podpora PRZEGUBOWA STAŁA.
Piszemy równania równowagi, a będą ich TRZY, ponieważ jest to układ sił PŁASKI ROZBIEŻNY (rozbieżny bo wszystkie siły nie zbiegają się w jednym punkcie)
ΣPix = Rx + S2*cos60stopni = 0 [1]
ΣPiy = (-S1) – Ry – S2*sin60stopni = 0 [2]
ΣMio = M + S1*l – S2*sin60stopni * l = 0 [3]
Jak widać są trzy równania i cztery niewiadome – a więc mamy zadanie STATYCZNIE NIEWYZNACZALNE. Potrzebne jest kolejne równanie, w tym przypadku przeprowadzimy analizę odkształceń.

rozciaganie4

Rysujemy sobie belkę w 2 położeniach:
– przed odkształceniem – to jest to poziome zaczynające się w punkcie A przechodzące przez O i dochodzące do B
– po odkształceniu – to co jest pod kątem i przechodzi przez punkt O

W tym miejscu należy postawić dwa założenia:
– po pierwsze punkt A nie porusza się po łuku tylko po prostej AA’ (i tak samo jest z punktem B)
– po drugie kąt pręta 2 (tego prawego) do poziomu nie zmienia się po odkształceniu – jak było 60° do poziomu, tak również jest 60° do poziomu po odkształceniu – i to jak widać powyżej, widzimy 2 równoległe pręty – pręt przed odkształceniem i pręt po odkształceniu

Z twierdzenia Talesa:

l          l
—- = ——-
Δl1    BB’

Z trójkąta BB’C:

sin60° =  Δl2 / BB’

BB’ = Δl2 / sin60°

Wprowadzając do równania z twierdzenia Talesa:

l                  l
—– = ——————
Δl1       Δl2/sin60°

Jeżeli ułamki są równe to ich mianowniki też są równe:
Δl1 = Δl2/sin60°

Zmiany długości prętów Δl1 i Δl2 obliczamy z prawa Hooke’a:

Wytrzymałość materiałów-ponownie podstawy

 

          S1 * l
Δl1 = ———-
E * F

         S2 * l2
Δl2 = ————
E * F

gdzie: l2- długość pręta 2

sin60° = l / l2

l2 = l / sin60°

     S2 * l
Δl2 = ——————-
E*F*sin60°

Wracając do twierdzenia Talesa:

S1*l            S2 * l
——– = ——————-
E*F         E*F*sin60°

Dzielimy obie strony powyższego równania przez l i mnożymy przez (E*F)
S1 = S2/ sin60°

Powstało [4] równanie obok [1] [2] i [3] i można obliczyć wszystkie niewiadome S1 , S2 , Rx , Ry.

Rx + S2 * cos60° = 0 [1]
(-S1) – Ry – S2 * sin60° = 0 [2]
M + S1*l – S2*sin60° * l = 0 [3]
sin60° * S1 = S2 [4]

Wstawiamy równanie [4] do [3]:
M + S1*l – sin60° * S1*sin60° * l = 0 [3]
M + S1*l*(1-sin60°) = 0 [3]
M = S1*l*(sin60° – 1) = S1 * l * ( -0,25 ) [3]
Z tego obliczymy siłę w lewym pręcie:
S1 = (-4*M) : l
I na koniec z równania [3] obliczymy siłę w prawym skośnym pręcie:
M + S1*l = S2*sin60°*l
S2 = M : ( l*sin60° ) + S1: ( sin60° ) =
= M : ( l*sin60° ) + (-4*M) : ( l * sin60° ) = (-3*M) : ( l*sin60° )=
= (-3,5*M) : l

Wytrzymałość-rozciąganie-zadanie 5

Poprzednio rozpoczęliśmy podstawy wytrzymałości

Wytrzymałość materiałów-ponownie podstawy

a teraz może zadanie z rozciągania:

rozciaganie1

  Mamy dane przekroje pręta A, moduł Younga E, siłę P i długość l. Pytają się o reakcje utwierdzenia w suficie i podłodze

O co tutaj chodzi? Ktoś wziął pręt o zmiennym przekroju, jednym końcem przyspawał do podłogi, a górnym końcem przyspawał do sufitu. Jak widać na rysunku całą wysokość pręta podzielono na 3 przedziały i na granicy pierwszego i drugiego oraz drugiego i trzeciego przedziału przyłożono siły 4*P oraz P.

Po pierwsze uwalniamy słup od więzów, czyli zastępujemy sufit i podłogę siłami utwierdzenia obojętnie w którą stronę, ale później się tego trzymamy.

Gdy są już reakcje utwierdzenia to można napisać sumę rzutów sił na oś y, która leży w pionie (w osi słupa):

Piy = P + S1 – 4*P – S2 = 0

Przyjmujemy że siła do góry jest z PLUSEM a siła w dół jest z MINUSEM. Potem można powyższe równanie uprościć i dostaniemy to co poniżej:

Piy = S1 – 3*P – S2 = 0 (1)

W tym równaniu są 2 niewiadome: S1 i S2. Aby je obliczyć musi być kolejne równanie. Tym razem GEOMETRYCZNE mówiące, że

suma wydłużeń poszczególnych odcinków (a są trzy i każdy o długości l) musi być równa ZERO.

To jest tak, że jak pierwszy odcinek wydłuży się o 1mm, drugi odcinek wydłuży się o 2mm, to trzeci odcinek skróci się o 3mm.A to dlatego że odległość między podłogą i sufitem zawsze będzie 3*l:

l1 + l2 + l3 = 0

gdzie l to poszczególne wydłużenia poszczególnych odcinków

Teraz trzeba użyć prawa Hooke’a które mówi:

siła * długość pręta

wydłużenie      =    ————————————————————————–

moduł Younga * pole przekroju

Ponieważ mamy 3 przedziały, to w każdym z nich musimy określić siłę rozciągającą czyli siłę normalną. Żeby sobie ułatwić to można użyć kawałka kartki, którym będziemy zakrywać część słupa.

Dla pierwszego przedziału (patrząc od góry) zakrywamy tak, żeby widzieć kawałek tego pierwszego przedziału. Teraz przepisujemy siły, które widzimy – no i widzimy S1:

N1 = S1

Następnie odsłaniamy trochę więcej słupa w taki sposób, żeby widzieć pierwszy przedział (licząc od góry) i kawałek drugiego przedziału. I oto co widzimy:

N2 = S1 – 4*P

W kolejnym kroku odsłaniamy jeszcze więcej słupa, tak żeby całkowicie widzieć pierwszy i drugi przedział (licząc od góry) oraz kawałek trzeciego. Siły normalne w trzecim przedziale:

N3 = S1 – 4*P + P = S1 – 3*P

Teraz już mając siły w poszczególnych przedziałach (N), długości tych przedziałów (l), moduł Younga (E) oraz przekroje (A) w każdym z przedziałów można to wszystko wstawić do prawa Hooke i równania geometrycznego:

N1*l             N2*l              N3*l

———- + ————– + ————- = 0

E*2*A         E*2*A            E*A

Po wstawieniu wartości sił normalnych wyjdzie coś takiego:

S1*l            (S1-4*P)*l            (S1-3*P)*l

———- + ——————– + ——————– = 0

E*2*A              E*2*A                   E*A

Teraz dobrze będzie to wszystko uprościć, czyli mnożymy obie strony przez (E*A) i dzielimy przez l:

S1             (S1-4*P)        S1-3*P

—– + —————— + —————- = 0 (2)

2                   2                    1

Z tego wszystkiego można wyciągnąć reakcję utwierdzenia S1:

2*S1 = 5*P

S1 = 2,5*P

Reakcję S1 wstawiamy do sumy rzutów na oś y i obliczamy z tego S2:

S1 – 3*P – S2 = 0

S1 – 3*P = S2

S2 = 2,5*P – 3*P = (-0,5*P)

Reakcje utwierdzenia wynoszą: S1 = 2,5*P oraz S2 = (-0,5*P).